فروش اوراق سلف موازی نفت، راهکار گشایش اقتصادی دولت

فروش اوراق سلف موازی نفت، راهکار گشایش اقتصادی دولت

در ادامه اخبار گشایش اقتصادی مطرح شده توسط دولت، روز قبل یکشنبه ۱۹ مرداد ۱۳۹۹ جزئیات این خبر منتشر شد. گویا قرار است در این طرح، دولت ۲۲۰ میلیون بشکه نفت را با انتشار اوراق سلف موازی در طول یک سال پیش فروش کند. نرخ ارز مبنا برای این اوراق  نرخ سنا در نظر گرفته شده است. چنانچه دولت در این طرح موفق به فروش ۲۲۰ میلیون بشکه نفت با قیمت نفت و نرخ ارز سنای فعلی شود، می‌تواند حدود ۱۹۰ هزار میلیارد تومان از این محل تامین مالی نماید. نرخ فعلی ارز سنا ۲۱.۰۰۰ تومان و قیمت نفت سنگین ایران در حال حاضر ۴۱ دلار در هر بشکه است.

شنیده‌ها حاکی از این است که در این طرح دولت تضامین لازم را جهت حفظ ارزش پول سرمایه‌گذاران ارائه می‌دهد. به طوری که سرمایه‌گذاران از ریسک نوسانات نرخ ارز و قیمت‌های جهانی مصون بمانند. طرح پیشنهادی دولت در قالب گشایش اقتصادی می‌تواند مزایا و همچنین تبعات منفی در پی داشته باشد که در تحلیل حاضر به جوانب مختلف این طرح می‌پردازیم.

با توجه به اینکه در مقطع زمانی فعلی دولت با مشکل کسری بودجه مواجه بوده و به دلیل اعمال تحریم‌های شدید در تامین مالی به مشکل جدی برخورده است، اجرای این طرح می‌تواند تا حدودی بار سنگین کسری بودجه را کاهش دهد. همانطور که می‌دانیم طرح بودجه ۱۳۹۹ بر مبنای فروش حدود ۳۶۵ میلیون بشکه نفت در سال با نرخ ۵۰ دلار به ازای هر بشکه مورد تصویب قرار گرفت. اما نقل قول‌های منتشر شده از سوی مقامات حاکی از تحقق ۶ درصدی درآمدهای نفتی با در نظر گرفتن افت قیمت جهانی نفت، تاکنون بوده است. بنابراین این طرح می‌تواند گشایشی برای جبران کسری درآمد نفتی باشد.

از طرفی با توجه به اینکه نقدینگی در سال جاری به بیشترین سطح خود در طول دوره‌های اخیر رسیده و از مرز ۲.۶۰۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده است، اجرای این طرح به نوعی سیاست انقباضی بوده و تا حدودی به مهار نقدینگی می‌انجامد و در صورت اجرای صحیح آن می‌تواند نتایج مطلوبی از جمله کنترل افزایش قیمت‌ها را برای اقتصاد در پی داشته باشد.

نکته قابل توجه دیگر در این طرح، تضامین ارائه شده به سرمایه‌گذاران و ایجاد بازار ثانویه برای خرید و فروش این اوراق است.گفته می‌شود دولت قصد دارد درپی فروش این اوراق، تضامینی از جمله مصون ماندن از نوسانات نرخ ارز و قیمت نفت و همچنین اختصاص بازارگردان برای معامله این اوراق را ارائه دهد. علاوه بر این، بازار ثانویه ای به منظور ایجاد بستری برای خرید و فروش اوراق قبل از سررسید نیز از نکات مهم و مثبت برای سرمایه گذاران محسوب می‌شود که نقدشوندگی این اوراق را تضمین می‌کند.

همچنین، با توجه به اینکه برخی پیش‌بینی‌ها حاکی از بهبود قیمت جهانی نفت برای سال آینده می‌باشد، می‌توان انتظار داشت که با افزایش قیمت نفت و البته امکان فروش نفت ایران در بازار جهانی، چشم انداز درآمدهای نفتی مثبت بوده و این تصمیم دولت از این نظر حساب شده بوده و نوید چشم انداز مثبت نفتی را به سرمایه‌‌گذاران می دهد.

اما، در طرف دیگر این تصمیم، تبعات منفی را  نیز می‌توان متصور بود. با توجه به اینکه در طی چند سال اخیر بحث کاهش وابستگی بودجه کشور به درآمدهای نفتی مطرح بوده است، اتخاذ این تصمیم، به گونه‌ای بازگشت دوباره بر اقتصادی نفت محور را در پی دارد و در نهایت منجر به بلااستفاده ماندن یا نادیده گرفته شدن سایر بخش‌های دارای پتانسیل بالا در اقتصاد می‌شود.

از طرفی با توجه به اینکه سررسید این اوراق بیش از یک سال می‌باشد، چنانچه قیمت نفت و قیمت ارز در طول این مدت نوسانات منفی داشته باشد، دولت بعدی موظف به جبران پول سرمایه گذاران است و این بگونه‌ای تحمیل هزینه‌های احتمالی به دولت بعدی است. علاوه بر این، دولت با این تصمیم درواقع بخشی از درآمد آتی از محل فروش نفت را در زمان کنونی دریافت می‌کند و دولت بعدی از این درآمد تا حدودی بی بهره خواهد ماند.

نکته دیگر در رابطه با ایجاد بازار ثانویه برای خرید و فروش این اوراق است که احتمالا هنوز ساز و کار مشخصی برای این بازار و نحوه معاملات و دامنه نوسان آن طراحی نشده و ایجاد آن می‌تواند زمان بر باشد.

در مجموع، همانطور که ذکر شد، این تصمیم مبنی بر فروش اوراق سلف نفتی در جهت گشایش اقتصادی نیز همانند اغلب طرح‌ها مزایا و معایبی در پی دارد که بهتر است تمام جوانب آن سنجیده شده و در نهایت بهترین تصمیم ممکن اتخاذ گردد تا وضع کنونی اقتصاد از تبعات منفی احتمالی آن مصون بماند. لازم به ذکر است که باید منتظر ماند تا جزئیات این طرح و نحوه اجرای آن به صورت مصوب توسط دولت اعلام گردد.

تحلیل‌گر: خدیجه مهدی‌زاده

پست را به اشتراک بگذارید

در facebook به اشتراک بگذارید
در linkedin به اشتراک بگذارید
در twitter به اشتراک بگذارید
در email به اشتراک بگذارید

پست های مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید