دلایل رشد قیمت سنگ آهن در دوره اخیر و روند آتی آن

دلایل رشد قیمت سنگ آهن

مقدمه دلایل رشد قیمت سنگ آهن

سنگ آهن در سال ۲۰۲۰، پس از کاهش بحران کرونا توانست رکورد هفت ساله خود را جابجا کند. به طوری که در ماه سپتامبر از ۱۴۰ دلار نیز عبور کرد. این تداوم رشد قیمت در روزهای گذشته به دلیل برخی اتفاقات مقطعی نیز ادامه‌دار بود و در نهایت منجر به ثبت رکوردی جدید برای قیمت این فلز در سال جاری میلادی شد. در تحلیل حاضر ابتدا نگاهی به روند قیمتی سنگ آهن و اتفاقات موثر بر آن طی سال‌های گذشته خواهیم داشت و سپس به تحلیل قیمت آن در ماه‌های آتی می‌پردازیم.

بررسی روند قیمت سنگ آهن

یکی از مهم‌ترین محرک‌ها در تعیین قیمت سنگ آهن و اغلب کامودیتی‌ها میزان عرضه و تقاضا و عوامل موثر بر آن است. با توجه به رابطه مستقیم تقاضای کامودیتی و رشد اقتصادی، چنانچه چشم‌انداز اقتصادی مثبت تلقی گردد، تقاضای کامودیتی‌ها از جمله سنگ آهن و سایر محصولات در زنجیره فولاد افزایش می‌یابد که تبعا منجر به افزایش قیمت این محصول خواهد شد. از طرفی اتفاقات مهم که روند تولید، عرضه و حمل سنگ آهن را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند نیز می‌توانند به صورت مقطعی و در صورت برطرف نشدن، به طور بلند مدت قیمت را با نوساناتی مواجه نمایند. استرالیا و برزیل بزرگ‌ترین صادرکنندگان و چین و ژاپن بزرگ‌ترین واردکنندگان سنگ آهن در دنیا می‌باشند. نمودارهای زیر سهم مبلغی واردات و صادرات کلیدی‌ترین بازیگران صنعت سنگ آهن را نشان می‌دهند.

دلایل رشد قیمت سنگ آهن دلایل رشد قیمت سنگ آهن

نمودار قیمت ماهانه سنگ آهن در ۱۰ سال اخیر به صورت زیر می‌باشد.

همان‌طور که در نمودار مشاهده می‌شود، قیمت این محصول تا اواخر سال ۲۰۱۱ بالاتر از سطح ۱۸۰ دلار بود که در ماه‌های پایانی سال با افت شدیدی به مرز ۱۴۰ دلار رسید. این روند نزولی تا سال ۲۰۱۵ ادامه داشت و در دسامبر آن سال قیمت سنگ آهن به کف چندین ساله خود تا مرز ۵۰ دلار سقوط کرد. از سال ۲۰۱۵ تاکنون روند نسبی قیمت سنگ آهن به حالت صعودی بازگشته و در آخرین ماه سال ۲۰۲۰ تا ۱۶۰ دلار نیز پیشروی داشته است. در ادامه نگاهی به محرک‌های قیمت سنگ آهن و حواشی اتفاق افتاده از سال ۲۰۱۸ تاکنون داشته باشیم.

در سال ۲۰۱۸ یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر بازار جنگ تجاری چین و آمریکا بود که هر دو طرف تعرفه‌هایی برای واردات مشخص نمودند که این امر تهدیدی برای رشد اقتصادی بوده و با توجه به اینکه چین بزرگ‌ترین مصرف‌کننده کامودیتی‌ها به خصوص سنگ آهن می‌باشد، کاهش رشد اقتصادی این کشور عاملی برای کاهش تقاضا و به تبع آن افت قیمت محسوب می‌شود.

یکی از مهم‌ترین اقدامات انجام شده در این راستا اعمال تعرفه ۲۵ درصدی برای واردات فولاد چین بود که از طرف دولت ترامپ اتخاذ گردید. از دیگر سو چین نیز برای مهار یا کم‌رنگ نمودن اثر این جنگ تجاری اقدام به اعمال سیاست‌های انبساطی ازجمله ارائه تسهیلات بانکی، افزایش مشوق‌های صادراتی و معافیت‌های مالیاتی روی آورد تا بازار را از رکود نجات دهد. در پی این اقدامات و افزایش تولید، حاشیه سود فولادسازان کاهش یافت که منجر به افت قیمت محصولات فولادی و سنگ آهن در سه ماهه سوم سال شد.

در سال ۲۰۱۹ روند صعودی نیمه اول سال عمدتا به دلیل کاهش عرضه و افزایش تقاضا بود. در ژانویه ۲۰۱۹ شرکت واله (vale) برزیل از رخ دادن یک حادثه در معدن برومادینیو خبر داد که منجر به کشته شدن ۳۰۰ نفر و از بین رفتن ۱۳ میلیون مترمربع از مواد معدنی شد. در نتیجه این اتفاق vale از ۱۰ درصد تولیدات خود صرف‌نظر نمود و تولید این شرکت در فصل اول ۲۰۱۹ با افت ۲۸ میلیون تنی نسبت به فصل گذشته به ۷۳ میلیون تن رسید.

از طرف دیگر طوفان استوایی در استرالیا در بهار ۲۰۱۹ موجب تعلیق فعالیت‌های ۳ معدن بزرگ این کشور شد و این اتفاق نیز در پی خبر قبلی منجر به تشدید نگرانی‌ها از تامین سنگ آهن گردید و موجب افزایش قیمت شد. در طرف تقاضا نیز رشد ساخت‌وسازها در چین محرک قیمت‌ها بود و به دلیل افت صادرات و استفاده از موجودی انبارها، موجودی انبارهای بزرگ چین در ماه جولای کاهش چشمگیری یافت. در ادامه سال ۲۰۱۹ به دلیل کاهش تولیدات متاثر از بد بودن شرایط جوی در چین و تداوم جنگ تجاری تقاضا کاهش یافته و افت ۲۱ درصدی قیمت در سپتامبر ۲۰۱۹ اتفاق افتاد.

در سال ۲۰۲۰ هم‌زمان با شیوع کرونا سنگ آهن تا ۸۰ دلار افت کرد اما طی ۲ هفته به ۹۰ دلار افزایش یافت که ناشی از تقاضای چین به عنوان کلیدی‌ترین بازیگر کامودیتی‌ها بود. پس از آنکه چین توانست تا حدودی کرونا را مهار کرده و به رشد اقتصادی قابل توجهی دست یابد، این روند صعودی تاکنون ادامه داشته به طوری که براساس اطلاعات منتشر شده از اس اند پی گلوبالS&P Global)  ( قیمت این فلز در سال جاری میلادی تا ۳۸ درصد نیز رشد داشت. در ادامه به بررسی مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت در سال ۲۰۲۰ و پیش‌بینی روند قیمتی در سال‌های آتی می‌پردازیم.

افزایش تقاضا در چین

یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت سنگ آهن در سال جاری میلادی افزایش تقاضا از طرف بزرگ‌ترین قدرت شرق آسیا یعنی چین بود. چین بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در جهان می‌باشد و توانسته با ادغام واحدهای فولادی و افزایش ظرفیت تولید و همچنین ایجاد رونق در صنایع ساختمانی و لوازم خانگی سرعت گردش نقدینگی در صنعت سنگ آهن و فولاد را افزایش داده و در نیمه ابتدایی سال جاری میلادی علی‌رغم شیوع کرونا ۶۰ درصد فولاد دنیا را تولید نماید. این در حالی بود که واحدهای صنعتی در اغلب کشورها متاثر از کرونا تعطیل بودند. افزایش تولید محصولات فولادی نیز طبیعتا منجر به افزایش تقاضای سنگ آهن شده و متعاقبا رشد قیمت این فلز را به همراه داشتند.

علاوه بر افزایش تقاضای داخلی در چین، بنادر این کشور توانستند با موجودی غنی سنگ آهن به واسطه‌های مهمی در زنجیره خرید و فروش تبدیل شده و از این حیث نیز بر تقاضای سنگ آهن اثرگذار باشند.

بررسی وضعیت تولید فولاد در ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که چین با ۹ درصد رشد توانست ۶۱ درصد تولید فولاد را به خود اختصاص دهد. در طرف مقابل تولید سایر مناطق افت ۲.۹ درصدی را تجربه نمود. در ۷ ماه ابتدایی سال جاری این کشور توانسته ۶۵۹.۶ میلیون تن سنگ آهن وارد کند که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۱۱.۸ درصدی را تجربه نموده است. برخی پیش‌بینی‌ها خبر از تداوم رشد تقاضای فولاد در چین تا انتهای سال جاری و سال ۲۰۲۱ را دارد که می‌تواند تقاضای سنگ آهن و قیمت آن را در این سطح حفظ نماید.

تاثیر منفی کرونا بر برزیل و کاهش عرضه

برزیل پس از استرالیا بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده سنگ آهن می‌باشد. این کشور در سال ۲۰۱۹، با تولید حدود ۴۸۰ میلیون تن ۲۳ درصد تولید سنگ آهن را به خود اختصاص داده و ۶۰ درصد آن را به چین و مابقی را به سایر مقاصدی همچون مالزی، ژاپن، هلند، عمان و کره جنوبی به ارزش بیش از ۲۲ میلیارد دلار صادر کرد. در نیمه اول سال ۲۰۲۰ هم‌زمان با شیوع کرونا حدود ۱۸۸ نفر از کارکنان واله برزیل دچار بیماری کرونا شدند که این امر منجر به تعلیق فعالیت ۳ مورد از معادن شرکت واله شد.

در ادامه نیز این شرکت برنامه تولید آتی خود را کاهشی گزارش داد که نگرانی‌ها از تامین سنگ آهن را افزایش داده و ازجمله محرک‌های اصلی قیمت بود. تاکنون برزیل با توجه به کاهش اهداف تولید معدن‌کاران و همچنین شروع فصل بارندگی حدود ۳۰۸ میلیون تن از ابتدای سال تا نوامبر محموله سنگ آهن از طریق دریا حمل کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵.۵ درصد کاهش داشته است. در مقابل استرالیا با کنترل کرونا توانست با افزایش تقاضای چین تا حدودی از این شرایط به نفع خود بهره ببرد.

اتفاقات مقطعی (طوفان در استرالیا) و تاثیر بر کاهش عرضه

در هفته دوم ماه دسامبر سال جاری که همچنان قیمت سنگ آهن در مدار صعودی قرار داشت و به دلیل نگرانی‌ها از محدودیت عرضه از مرز ۱۵۰ دلار نیز عبور کرد، این بار خبر طوفان در استرالیا و آماده‌باش در یکی از بنادر مهم این کشور به نام هد لند منجر به افزایش نگرانی‌ها از عرضه آتی این محصول شده و قیمت تا ۱۶۰ دلار نیز رشد یافت.

نگاهی به آینده بازار سنگ آهن

 با توجه به اینکه موجودی فولاد تجار چینی برای نهمین هفته متوالی در هفته منتهی به ۱۰ دسامبر نزولی بوده و افت ۵.۸ درصدی هفتگی را گزارش نمود و از طرفی با در نظر گرفتن این امر که فولادسازان چینی تا اوایل سال ۲۰۲۱  پیش از سال نو میلادی مجددا اقدام به ذخیره انبارها می‌کنند، تقاضا برای سنگ آهن احتمالا تا اواخر سال جاری و چه بسا سال آتی ادامه داشته و افت محسوسی در تقاضا صورت نگیرد و می‌توان از این حیث فشار چندانی بر قیمت متصور نبود.

همچنین، بانک CBA استرالیا نیز هفته گذشته طی انتشار گزارشی اعلام کرد که اگرچه تقاضای سنگ آهن توسط چینی‌ها می‌تواند ادامه‌دار بوده و تا سال ۲۰۲۱ از قیمت سنگ آهن حمایت شود اما طبق پیش‌بینی این بانک در سه ماهه پایانی سال آینده میلادی چنانچه تمرکز سیاست‌های مالی چین در بخش کامودیتی‌ها کاهش یابد و سرمایه گذاری در زیرساخت‌ها روند کندتری داشته باشد و عرضه‌ها نیز به حالت سابق بازگردد، قیمت می‌تواند تا ۹۰ دلار نیز افت داشته باشد.

دولت استرالیا در گزارش دیگری افزایش ۰.۵ درصدی صادرات محصولات معدنی شامل سنگ آهن در سال ۲۰۲۱ و افزایش ۴ درصدی در سال ۲۰۲۱-۲۰۲۲ را پیش‌بینی کرده و در این گزارش افت قیمت تا حدود ۵۵ دلار نیز محتمل در نظر گرفته شده است.

 در گزارش ماه اکتبر،  Bank Of America برای سه ماهه چهارم سال جاری بازار پررونق و قوی برای سنگ آهن تخمین زده به طوری که تا پایان سال ۲۰۲۱ قیمت را ۹۰ دلار پیش‌بینی کرده که تقریبا معادل قیمت این فلز در سال ۲۰۱۹ است. این بانک مازاد عرضه ۱۲ میلیون تنی برای سال آتی در نظر گرفته که می‌تواند قابل چشم‌پوشی بوده و تاثیر چندانی بر کاهش شدید قیمت نداشته باشد.

در مجموع با توجه به پیش‌بینی‌های انجام شده و با در نظر گرفتن این امر که با کشف واکسن کرونا تجارت جهانی بهبود پیدا کرده و معدن‌کاران برزیلی نیز با ظرفیت قبلی به تولید بازگردند، می‌توان انتظار داشت که در بلند مدت ترمز رشد قیمت سنگ آهن فعال شده و حداقل این روند صعودی ادامه‌دار نباشد.

 

تحلیل‌گر: خدیجه مهدی‌زاده

پست را به اشتراک بگذارید

در facebook به اشتراک بگذارید
در linkedin به اشتراک بگذارید
در twitter به اشتراک بگذارید
در email به اشتراک بگذارید

پست های مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید